slide

DO ART LÀ SỰ LỰA CHỌN HOÀN HẢO CHO BẠN

      HÃY TRẢI NGHIỆM CÙNG CHÚNG TÔI

 

Nghệ thuật đại chúng

( 11-04-2018 - 01:37 AM ) - Lượt xem: 695

 DO ART  Kỉ nguyên hậu chiến chứng kiến sự bùng nổ của hàng hóa sản xuất hàng loạt và giải trí đại chúng. Điều này khơi dậy một nền văn hóa mới được đại chúng (pop-culture). Nhiều nghệ sĩ hưởng ứng bằng cách vay mượn những yếu tố của văn hóa đại chúng để tạo nên thứ ngày nay gọi là Pop art. Phong trào nổi lên ở Anh nhưng nhanh chóng lan tới New York, và nhiều gương mặt nghệ sĩ nổi tiếng nhất của trường phái này là người Mỹ. 

 

nghe-thuat-dai-chung-doart-1

Whaam! (1963) của Roy Lichtenstein; acrylic trên toan, 173 x 406 cm. Bức vẽ này bắt chước phong cách các tập truyện tranh. Nhìn kĩ hơn, ta có thể thấy những chấm nhỏ giống như ấn phẩm từ một số loại máy in. Điều ta không thấy được ở đây là qu mô trên thực tế - tác phẩm này phủ kín cả một bức tường.

 

Cuộc nổi loạn Pop

Người ta thường phân biệt giữa nghệ thuật cao cấp, ví dụ như hội họa – đắt đỏ và chỉ thiếu số ưu tú được thưởng ngoạn – với văn hóa đại chúng, mọi người đều có thể tiếp cận. Nhưng Pop Art thách thức lối phân biệt này, bằng cách sử dụng hình ảnh từ tạp chí, truyền hình, các loại hình truyền thông đại chúng khác, và bằng cách sao chép những kĩ thuật sản xuất hàng hóa hàng loạt. Các nghệ sĩ Pop cũng nổi loạn để phản đối thành công của trường phái Biểu hiện Trừu tượng, một thứ họ cho là quá tự phụ và vị kỉ.

 

Rốt cục điều gì…?

nghe-thuat-dai-chung-doart-2

Rốt cục điều gì làm cho những ngôi nhà ngày nay thật khác lạ, thật lôi cuốn? (Just What Is It That Makes Today's Homes So Different, So Appealing?, 1956) của Richard Hamilton; cắt dán, 26 x 25 cm. Thậm chí tên tranh cũng nhại theo ngôn ngữ quảng cáo.

 

Tác phẩm cắt dán năm 1956 này của nghệ sĩ người Anh Richard Hamilton đôi khi được coi là bức tranh Pop đầu tiên. Nó diễn tả một căn phòng trông khá hiện đại với bức ảnh mặt trăng khổng lồ trên đầu – có lẽ ám chỉ cuộc chạy đua giữa Mỹ và Liên Xô để đưa con người lên mặt trăng. Bên trái, một lực sĩ thể hình nắm chặt cây kẹo mút khổng lồ mầu đỏ có chữ POP. Bên phải, một cô nàng tạo dáng khêu gợi dưới tấm áp phích ca tụng sự lãng mạn. Hai người tạo nên một “cặp đôi lý tưởng” – hoặc một hình thức giễu nhại khái niệm ấy. Vây quanh họ là hàng tiêu dùng đủ loại, gồm một chiếc máy hút bụi có thể kéo dài, một máy ghi âm kiểu băng cối và danh mục bán hàng. Đó là một sự kết hợp kì khôi, nhạo báng quảng cáo cùng cuộc sống “đẹp như tranh vẽ” mà nó cố công tiếp thị đến chúng ta.

 

Nghệ thuật kiểu sản – xuất – hàng – loạt

Roy Lichtenstein và Andy Warhol là hai trong số những nghệ sĩ Pop người Mỹ nổi tiếng nhất thế giới. Lichtenstein vẽ những bức tranh khổng lồ mang phong cách truyện tranh, như Whaam! Phải chăng ông gợi ý rằng truyện tranh đáng được coi là nghệ thuật, hay ông muốn chúng ta có một cái nhìn phê phán về giá trị của truyện tranh? Theo ông, truyện tranh “bộc lộ cảm xúc mãnh liệt theo một phong cách hoàn toàn máy móc và khác biệt”. Ông bắt chước truyện tranh rất sát, ông thậm chí còn sao chép những chấm màu sử dụng trong in ấn rẻ tiền.

Warhol còn tiến một bước xa hơn, ông mang mọi thứ ra để in, từ hình ảnh hộp súp đến minh tinh điện ảnh. Theo ông, nghệ thuật không còn là việc tạo nên thứ gì đó độc sáng. Ông thậm chí còn đặt tên xưởng sáng tác là Nhà máy (Factory), có ý so sánh nghệ thuật của mình với công nghệ sản xuất hàng loạt.

 

Vấn đề thị hiếu

Pop art nhanh chóng thành công rực rỡ, có lẽ vì người ta thấy nó thú vị và dễ hiểu. Hamilton định nghĩa nó một cách nỉa mai là: “Đại chúng (thiết kế cho số đông khán giả), Nhất thời (giải pháp ngắn hạn), Có thể bỏ qua (dễ quên), Rẻ tiền, Sản xuất hàng loạt, Trẻ trung (hướng đến người trẻ), Dí dỏm, Gợi cảm, Phô trương, Quyến rũ, Làm ăn lớn”. So với những tác phẩm trừu tượng nghiêm ngặt của thập niên 1950, Pop art có vẻ vô tư và vui nhộn. Những hình ảnh và kĩ thuật thương mại mà nghệ sĩ vận dụng có chủ đích tạo ra những tác phẩm lôi cuốn số đông, nhưng không phải ai cũng thích. Một số nhà phê bình coi Pop art là trường phái “Tân Thô Tục”, họ cảm thấy các nghệ sĩ Pop đã chệch khỏi những mục tiêu nghiêm túc của nghệ thuật.

 

Vẫn luôn đại chúng

Pop có sức ảnh hưởng lâu dài, thậm chí đến tận ngày nay, trong tác phẩm của những họa sĩ như Jeff Koons. Giống các nghệ sĩ Pop,, ông biến những đồ vật hàng ngày thành nghệ thuật. Ông chủ định chọn một món đồ vớ vẩn hoặc “tầm phào” – như quả bóng bay con thỏ - rồi biến thành một tác phẩm điêu khắc bằng thép bóng loáng. Trông thì buồn cười, nhưng bạn có nghĩ rằng nó mang một thông điệp nghiêm túc? Có lẽ Koons muốn tôn vinh văn hóa tiêu dùng, hoặc bình luận về bản chất “dùng qua rồi bỏ” của xã hội hiện đại, bằng cách biến một món đồ chơi vặt vãnh như quả bóng bay thành một thứ bền vững hơn. 

 

nghe-thuat-dai-chung-doart-3

Tác phẩm Thỏ (Rabbit, 1986) của Jeff Koons; thép đúc không gỉ, 104 x 31 cm. Koons đã thực hiện rất nhiều tác phẩm dựa trên những quả bóng đồ chơi như thế này.

 

Đến với Nghệ Thuật - Rosie Dickins

Vũ Hiển & Phạm Quỳnh Châu dịch

Nghệ thuật khác

Nghệ thuật luôn là thứ đắt đỏ. Những bức tranh nổi tiếng thường có giá hàng triệu đôla, những tên tuổi như Vincent van Gogh đóng góp khá nhiều vào loạt tác phẩm đắt giá hàng đầu. Bức Chân dung...

Các tác phẩm nghệ thuật thường được bán với mức giá ngất ngưởng, một sự thể khiến nhiều người thấy khó hiểu, thậm chí là tức giận. Lí giải chuyện này thật phức tạp. Nghệ thuật – đặc biệt là nghệ thuật hiện đại – là một địa hạt...

Hầu như mọi thứ đều hư hại dần theo thời gian, tranh cũng không là ngoại lệ. Chất liệu làm nên tranh có thể cong vênh, nứt rạn và thôi màu, biến đổi hoàn toàn bức tranh, thậm chí phá hủy chúng. Vậy nên các bảo tàng và phòng tranh...

Chất liệu và kĩ thuật của giới họa sĩ đã thay đổi ghê gớm qua từng thế kỉ, từ những màu sắc phải kì công tự chế đến những màu sơn hiện đại bóp phẳng ra từ tuýp. Phần này sẽ giới thiệu những chất liệu hội họa...

Chân dung tự họa phổ biến trong giới nghệ sĩ ít nhất đã 500 năm nay, từ khi những tấm gương loại tốt ra đời. Nhưng hiện giờ, khi nhiếp ảnh chân dung quá phổ biến, họ không còn quan tâm đến chuyện chụp sao cho sát thực...

Nhiều người băn khoăn liệu nhiếp ảnh có thực sự là nghệ thuật không, một phần vì nó phụ thuộc vào những quy trình hóa học hơn là kĩ thuật dùng cọ vẽ. Nhưng ảnh vẫn cần được sáng tác và in tráng...

Theo một số nghệ sĩ và phê bình gia, đặc biệt là những nhà hoạt động nữ quyền, vai trò của phụ nữ trong nghệ thuật đã trở thành một vấn đề chính trị phiền toái và bị tảng lờ. Trước đây, nghệ thuật đa phần là do nam giới sáng tạo...

Mặc dù nhiều nghệ sĩ sử dụng chất liệu và kĩ thuật chư từng xuất hiện trước đây, tác phẩm của họ vẫn thường khai thác những chủ đề từ quá khứ. Từ khoảng thế kỉ thứ 5, Cơ Đốc Giáo đã là một trong những đối tượng chính của nghệ thuật...

Nhiều tác phẩm nghệ thuật hiện đại lôi nghệ thuật ra khỏi phòng triển lãm, đến những nơi mà bình thường ta không nghĩ tới – từ nông thôn xa xôi hẻo lánh đến phố xá đông đúc. Một số nghệ sĩ làm vậy vì muốn...

Tác phẩm sắp đặt Vật chất tối lạnh của nghệ sĩ người Anh Cornelia Parker là một đống những mảnh vụn treo lơ lửng bằng dây trong suốt giữa căn phòng tối. Một bóng đèn độc nhất chiếu sáng ở chính giữa, khiến các mảnh vụn...

Với nhiều nghệ sĩ những năm 1960-70, điêu khắc và hội họa truyền thống trở nên quá hạn chế. Họ muốn làm ra những tác phẩm có thể mở rộng biên giới của khái niệm nghệ thuật – và thay đổi cách con người suy tư về thế giới...

Pop art lấy rất nhiều chất liệu từ văn hóa đại chúng, vì thế không ngạc nhiên khi nó thường giới thiệu những gương mặt nổi tiếng từ phim ảnh và nhạc pop. Nhưng mối quan hệ giữa nghệ sĩ và ngôi sao còn mật thiết hơn thế...

Bức Vệt tóe lớn nắm bắt khoảnh khắc một người nhảy xuống bể bơi xanh ngắt dưới bầu trời lung linh màu lam ngọc. Cảm hứng vẽ nên nhiều bức tranh đầy màu sắc và lí tưởng về cuộc sống...

Khi thế kỉ 20 dần trôi đi, cách nhìn của người ta về thành thị đã thay đổi. Nỗi hào hứng ban đầu của những nhóm như Vị lai đã bị dập tắt sau cuộc suy thoái kinh tế và hậu quả của hai lần thế chiến. Nghệ sĩ ngày càng chuyển sang sáng tác...

Trong những năm 1930-40, một loại hình điêu khắc mới nổi lên ở Châu Âu. Đi tiên phong trong phong cách này là hai nghệ sĩ trẻ người Anh: Henry Moore và Barbara Hepwworth. Họ tạo nên những tác phẩm mượt mà, sống động,...

Vào những năm  1940-50, một nhóm họa sĩ New York bắt đầu gặt hái danh tiếng khắp thế giới nhờ một loại hình nghệ thuật mới, gọi là Biểu tượng Trừu tượng. Điểm chung gắn kết họ không phải một phong cách đặc thù...

Thế chiến 2 chứng kiến rất nhiều điều khủng khiếp, từ giao tranh khốc liệt và dội bom dân thường cho đến tàn sát có hệ thống hàng triệu người trong các trại tập trung Quốc xã. Kinh hoàng và vỡ mộng trước những sự kiện này...

Suốt một thời gian dài, nghệ sĩ và chính quyền sử dụng nghệ thuật như một hình thức phản kháng hoặc tuyên truyền, cố gắng nhào nặn tư tưởng của con người. Những hình ảnh có sức thuyết phục đặc biệt mạnh mẽ...

Nhiều quốc gia cần tái thiết sau những hỗn loạn và tàn phá của Thế chiến 1. Trong những năm tiếp đó, số đông nghệ sĩ bắt đầu quan tâm đến kiến trúc và thiết kế. Kết hợp nghệ thuật với môi trường xung quanh...

Thời hậu chiến ở Paris, một nhóm họa sĩ và văn sĩ, đứng đầu là nhà thơ Andre Breton, bắt đầu tạo nên những tác phẩm lạ lùng như mơ. Họ muốn phản kháng thế giới duy lí thường nhật bằng cách tìm nguồn cảm hứng từ tưởng tượng và giấc mơ...

bong
bong
DO ART Copyright © 2017 - Ghi rõ nguồn DoArt và gắn link website khi sử dụng lại thông tin từ trang này.

Thông tin của bạn sẽ được bảo mật